Układy odpowiedzialne za ograniczanie emisji spalin w pojazdach z silnikiem wysokoprężnym stanowią bardzo ważny element współczesnej motoryzacji i są skutkiem przeróbek w przepisach dotyczących ochrony środowiska. Jednym z takich rozwiązań jest system zatrzymywania cząstek stałych powstających w procesie spalania oleju napędowego, który wpływa na skład spalin opuszczających układ wydechowy. W praktyce oznacza to obecność dodatkowego detalu montowanego w układzie wydechowym, którego celem jest ograniczenie ilości szkodliwych substancji przedostających się do atmosfery.
W tym kontekście często pojawia się pojęcie filtr dpf, które odnosi się do konstrukcji zaprojektowanej w celu gromadzenia i okresowego usuwania cząstek sadzy powstających w trakcie pracy silnika.
Zasada działania systemu opiera się na fizycznym zatrzymywaniu cząstek stałych w strukturze filtra a także ich późniejszym wypalaniu w odpowiednich ustaleniach temperaturowych. Proces ten określany jest jako regeneracja i może przebiegać w sposób pasywny albo aktywny w współzależności od konstrukcji pojazdu a także warunków jego eksploatacji. Dpf wymaga określonej temperatury spalin, by nagromadzona sadza mogła zostać z dobrym skutkiem usunięta, co powoduje, że styl jazdy oraz charakter użytkowania pojazdu mają wpływ na częstotliwość i skuteczność tego procesu. Jazda na krótkich dystansach a także niskie obciążenie silnika mogą utrudniać osiągnięcie warunków sprzyjających regeneracji, co prowadzi do stopniowego gromadzenia się osadów w układzie.
Wraz z upływem czasu i przebiegiem pojazdu filtr dpf może ulegać naturalnemu zużyciu, które objawia się zmniejszoną przepustowością a także częstszą potrzebą regeneracji. Objawy powiązane z ograniczoną drożnością układu wydechowego mogą obejmować spadek mocy silnika, zwiększone zużycie paliwa albo pojawienie się komunikatów informacyjnych na desce rozdzielczej. W takich sytuacjach ważne jest rozpoznanie przyczyn kłopotu, które mogą wynikać zarówno z warunków eksploatacji, jak i z nieprawidłowości w pracy innych elementów układu napędowego. System dpf współpracuje bowiem z czujnikami temperatury i ciśnienia oraz z układem sterowania silnika, co oznacza, że jego działanie jest powiązane z wieloma aspektami technicznymi pojazdu.
Zagadnienia związane z eksploatacją pojazdów wyposażonych w filtr dpf są przedmiotem licznych analiz technicznych i dyskusji, w szczególności w kontekście użytkowania samochodów w ruchu miejskim. Znaczenie ma tu zarówno jakość paliwa, jak i regularność przeglądów a także ogólny stan techniczny silnika. Układ dpf nie działa jako niezależny szczegół, lecz stanowi część kompleksowego systemu sprawdzeniu emisji, którego skuteczność uzależniony jest od wielu zmiennych. Przemyślenie zasad jego działania umożliwia lepiej interpretować zachowanie pojazdu w codziennym użytkowaniu oraz wpływ warunków jazdy na procesy zachodzące w układzie wydechowym, bez przypisywania temu rozwiązaniu niedwuznacznie pozytywnego lub negatywnego charakteru.
Zobacz także: filtr dpf łódź.